Sünnet

RIRS (Retrograd İntrarenal Cerrahi), böbrek ve üst idrar yolu taşlarının tedavisinde kullanılan, kesi gerektirmeyen modern ve minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. İşlem sırasında doğal idrar yolu kullanılarak ince ve esnek bir üreteroskop ile böbreğe ulaşılır. Böbrek içerisindeki taşlar görüntülenir ve lazer teknolojisi (Holmium veya Thulium Fiber Lazer) ile küçük parçalara ayrılarak vücuttan atılabilecek hale getirilir veya özel cihazlarla çıkarılır.

Son yıllarda gelişen endoskopik teknoloji sayesinde RIRS, özellikle 2 cm'ye kadar olan böbrek taşlarının tedavisinde en sık tercih edilen yöntemlerden biri haline gelmiştir. Açık cerrahiye ihtiyaç duyulmaması, hastaların daha az ağrı hissetmesi ve kısa sürede günlük yaşamlarına dönebilmeleri önemli avantajları arasındadır.

RIRS Hangi Durumlarda Uygulanır?

RIRS aşağıdaki durumlarda tercih edilebilir:

• Böbrek taşları

• Alt, orta veya üst kaliks taşları

• Böbrek pelvisindeki taşlar

• ESWL (taş kırma) tedavisinin başarısız olduğu hastalar

• Kanama riski yüksek olan hastalar

• Tek böbreği bulunan kişilerde uygun vakalar

• Anatomik olarak farklı böbrek yapısına sahip hastalar

• Aynı seansta birden fazla taşın tedavi edilmesi gereken durumlar

Tedavi kararı taşın büyüklüğü, sertliği, bulunduğu yer ve hastanın genel sağlık durumuna göre üroloji uzmanı tarafından verilir.

RIRS Nasıl Yapılır?

İşlem genel anestezi altında gerçekleştirilir.

Cerrahi sırasında:

1. İdrar kanalından ince bir kamera sistemi ile girilir.

2. Mesane ve üreter geçilerek böbreğe ulaşılır.

3. Böbrek içerisindeki taş doğrudan görüntülenir.

4. Lazer enerjisi ile taş küçük parçalara ayrılır.

5. Gerekli görülen taş parçaları özel sepetler yardımıyla çıkarılabilir.

6. İşlem sonunda çoğu hastaya geçici olarak Double J (DJ) stent yerleştirilebilir.

İşlem süresi taşın sayısına ve büyüklüğüne bağlı olarak ortalama 30-90 dakika arasında değişmektedir.

RIRS'ın Avantajları

RIRS yönteminin sağladığı başlıca avantajlar şunlardır:

• Ciltte kesi yapılmaz.

• Daha az ağrı oluşur.

• Kanama riski düşüktür.

• Hastanede kalış süresi genellikle 1 gündür.

• Günlük yaşama hızlı dönüş sağlanır.

• Enfeksiyon riski açık cerrahiye göre daha düşüktür.

• Birden fazla taş aynı seansta tedavi edilebilir.

• Başarı oranı yüksektir.

RIRS Sonrası İyileşme Süreci

Hastaların büyük bölümü işlemden sonraki gün taburcu edilir. İlk birkaç gün hafif yanma hissi, idrarda pembe renk değişikliği veya sık idrara çıkma görülebilir. Bunlar genellikle geçicidir.

Doktor önerilerine uyulması, bol sıvı tüketilmesi ve verilen ilaçların düzenli kullanılması iyileşme sürecini hızlandırır. Yerleştirilen DJ stent, uygun görülen süre sonunda kısa bir işlemle çıkarılır.

RIRS'ın Riskleri Var mıdır?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi RIRS'ın da nadir görülen bazı riskleri bulunmaktadır:

• İdrar yolu enfeksiyonu

• Kanama

• Üreterde yaralanma

• Geçici böbrek ağrısı

• Taşın tamamen temizlenememesi nedeniyle ek tedavi ihtiyacı

• DJ stente bağlı geçici rahatsızlık hissi

Deneyimli üroloji ekipleri tarafından uygulandığında komplikasyon oranı oldukça düşüktür.

RIRS Kimler İçin Uygun Değildir?

Bazı hastalarda farklı tedavi yöntemleri tercih edilebilir. Özellikle:

• Çok büyük böbrek taşları (genellikle 2 cm'nin üzerindeki bazı taşlarda)

• Tedavi edilmemiş aktif idrar yolu enfeksiyonu

• Bazı anatomik engeller

• Anestezi açısından yüksek risk taşıyan hastalar

Bu durumlarda PCNL, ESWL veya diğer cerrahi yöntemler değerlendirilebilir.

Sık Sorulan Sorular

RIRS ağrılı bir işlem midir?

İşlem genel anestezi altında yapıldığı için hasta ağrı hissetmez. Sonrasında oluşabilecek hafif ağrılar genellikle ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir.

RIRS sonrası işe ne zaman dönülebilir?

Çoğu hasta 3-7 gün içerisinde günlük aktivitelerine ve masa başı işlerine dönebilir. Fiziksel olarak ağır iş yapan kişiler için bu süre doktor önerisine göre uzayabilir.

RIRS sonrası taş tekrar oluşur mu?

RIRS mevcut taşı tedavi eder ancak yeni taş oluşumunu tamamen engellemez. Bol su tüketimi, uygun beslenme ve düzenli üroloji kontrolleri taş tekrarını azaltmada önemli rol oynar.

RIRS'ın başarı oranı nedir?

Taşın büyüklüğü ve konumuna göre değişmekle birlikte uygun hastalarda başarı oranı oldukça yüksektir. Bazı büyük veya çok sayıda taş bulunan hastalarda ikinci bir seans gerekebilir.